احادیث موضوعی (منتخب میزان الحکمه)

[دسته گل خوشبو]

به نام خدا

ايثار

١ ارزش ايثار
١- امام على عليه السلام : ايثار ، برترين صفت عـالى انسانى است .
٢- امام على عليه السلام : ايثار ، خوى نيكوكاران است .
٣- امام على عليه السلام : ايثار ، نكوترين نيكوكارى و بالاترين مرتبه ايمان است .
٤- امام على عليه السلام : ايثار ، برترين عبادت و بزرگترين سرورى است .
٥- امام على عليه السلام : برترين بخشندگى ، ايثار است .
٦- امام على عليه السلام : با ديگر مردمان به انصاف رفتار كن و با مؤمنان به ايثار .
٧- امام على عليه السلام : اوج مكارم اخلاق ، ايثار است .
٨- امام على عليه السلام : با ايثار ، آزادگان به بندگى كشيده مى شوند .
ر . ك : انفاق ، باب ١٧٤٦ ، ١٧٤٨ .


٢ ارزش ايثارگران
«وكسانى كه پيش از آمدن مهاجران در ديار خود [ مدينه ]بوده اند وايمان آورده اند،
آنهايى را كه به سويشان مهاجرت كرده اند دوست مى دارند
و از آنچه مهاجران را داده مى شود در دل احساس نياز [ و حسد ]نمى كنند
و آنان را بر خويش بر مى گزينند هر چند خود نيازمند باشند.
و آنان كه از بخل خويش در امانند رستگارانند».

٩- ابو هريره :
مردى نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و از گرسنگى شكوِه كرد .
رسول خدا صلى الله عليه و آله كسى را به خانه هاى همسران خود فرستاد .
امّا آنان گفتند : جز آب چيزى نداريم .
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : چه كسى امشب اين مرد را ميهمان مى كند ؟
على بن ابى طالب عليه السلام عرض كرد : يا رسول اللّه ! من او را ميهمان مى كنم .
سپس نزد فاطمه عليها السلام آمد و گفت : غذا چه دارى اى دخت رسول خدا ؟
فاطمه عرض كرد : جز شام شب چيزى نداريم ، امّا ميهمان را بر خويشتن مقدم مى داريم .
آن حضرت فرمود : اى دخت محمّد ! بچّه ها را بخوابان وچراغ را خاموش كن .
چون بامداد على عليه السلام نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و ماجرا را برايش گفت
ديرى نپاييد كه خداوند عز و جل آيه «و از خود گذشتگى مى كنند ...» را نازل فرمود .

١٠- عايشه :
رسول خدا صلى الله عليه و آله تا زمانى كه از دنيا رفت هرگز سه روز پياپى سير غذا نخورد .
و اگر مى خواست مى توانست خود را سير كند اما ديگران را بر خود مقدم مى داشت .

١١- ابوالطفيل :
على عليه السلام جامه اى خريد كه از آن خوشش آمد .
پس آن را صدقه داد و فرمود : از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله شنيدم كه مى فرمود :
هر كس ايثار كند خداوند در روز رستاخيز بهشت را بدو بخشد .

١٢- امام صادق عليه السلام :
فاطمه عليها السلام مقدارى جو در خانه داشت و از آن كاچى تهيه كرد .
چون آماده شد و آن را در برابر خود نهادند (تا تناول كنند)
بينوايى از راه رسيد و گفت : خداوند شما را رحمت كند .
پس ، على برخاست و يك سوم غذا را به او داد .
ديرى نپاييد كه يتيمى آمد و گفت : خدايتان رحمت كناد .
پس ، على عليه السلام برخاست و يك سوم ديگر را به او داد .
سپس اسيرى از راه رسيد و گفت : رحمت خدا بر شما باد .
على عليه السلام يك سوم باقيمانده را نيز بدو داد و خود هيچ از آن نچشيدند .
پس ، خداوند سبحان اين آيات را درباره ايشان فروفرستاد
و اين آيات بر هر مؤمنى كه به خاطر خداوند عز و جل چنين ايثارى كند نيز صادق است .

[دسته گل خوشبو]

اجاره

٣ اجاره
«آيا آنان رحمت پروردگارت را قسمت مى كنند؟
روزى آنان در زندگى دنيا را ما ميان ايشان قسمت مى كنيم.
و درجات ومراتب برخى را بر برخى ديگر برترى داديم تا يكديگر را به خدمت گيرند.
و رحمت پروردگارت از آنچه آنها گرد مى آورند، بهتر است» .
«يكى از آن دو گفت: اى پدر! او را به كار گير،
همانا بهترين كسى كه مى توانى به كار گيرى شخص نيرومند درستكار است» .

١٣- امام على عليه السلام ـ در باره آيه «ما روزى ايشان را ميانشان قسمت مى كنيم » ـ :
خداوند سبحان با اين آيه به ما خبر داده كه اجاره يكى از راههاى معيشت مردمان است ؛
زيرا ، با حكمت خود ، خواستها و همّتها و ديگر احوال ايشان را متفاوت و ديگرگون قرار داد
و اين امر را مايه قوام معيشت خلق ساخت ؛ چون يك مرد مردى ديگر را اجير مى كند ...
اگر مردى از ما ناچار شود كار بنّايى يا نجّارى و يا صنعتگرى ديگر پيشه ها را براى خويش ، انجام دهد
با اين وضعيت كارهاى دنيا روبراه نمى شود و آنها نيز فرصتش را ندارند و به يقين از انجام آن ناتوانند .
امّا خداوند به اين صورت تدبيرى دقيق كرد كه خواسته هايشان را گونه گون سازد
و خواسته هر كس كه به چيزى تعلق گرفت هر يك براى ديگرى آن را انجام دهد ؛
و هر كدام با كمك ديگرى آن طور كه مصلحت حالش اقتضا دارد ، امور زندگانى اش را پيش ببرد .

٤ كراهت اجير شدن
١٤- عمار ساباطى :
به ابو عبداللّه (امام صادق عليه السلام) عرض كردم :
انسان مى تواند تجارت كند با اين حال اگر خودش را اجير (ديگرى) سازد ،
به اندازه اى كه خودش تجارت كند به او داده مى شود .
فرمود : اجير نشود ، بلكه از خداوند بزرگ روزى طلبد و دست به تجارت زند ؛
زيرا اگر مزدورى كند ، مانع روزى خود شده است .

٥ دلاّلى در اجاره
١٥- محمّد بن مسلم :
از امام باقر يا صادق عليهماالسلام ، پرسيده شد :
فردى كارى را مى پذيرد امّا خودش آن را انجام نمى دهد بلكه به ديگرى وا مى گذارد و در اين ميان سود مى برد ،
فرمود : نه ، مگر آن كه خودش نيز مقدارى از آن كار را انجام دهد .

٦ ستم كردن در حقّ مزدبَر
١٦- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
كسى كه مزد مزدبَر (كارگر) را كم دهد خداوند عملش را باطل گرداند
و بوى بهشت را كه از مسافت پانصد ساله به مشام مى رسد بر وى حرام كند .

١٧- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
كم دادن مزد مزدبَر (كارگر) از گناهان بزرگ است .

٧ تعيين كارمزد و آداب مزد دادن
١٨- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
مزد كارگر را بدهيد پيش از آن كه عرقش خشك شود و در همان حال كار ، مزدش را برايش مشخص كنيد .

١٩- امام على عليه السلام :
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله نهى فرمود از اين كه كارگرى ، پيش از تعيين مزدش ، به كار گرفته شود

[دسته گل خوشبو]

اجل

٨ اجل
٢٠- امام على عليه السلام :
(خداوند) اجلها (مدّت عمر) را مقدّر ساخته ،
برخى را كوتاه و برخى را درازگردانيد
و پاره اى را پس وبرخى را پيش انداخت و عوامل آنها را به مرگ پيوند داد
(موجبات به سرآمدن اجل را فراهم آورد) .
٢١- امام على عليه السلام : چيزى راست تر از اجل و مرگ نيست .
٢٢- امام على عليه السلام : اجل چه خوب دارويى است .
٢٣- امام على عليه السلام : نَفَسهاى آدمى گامهاى او به سوى مرگ است .

٩ اجل دژى استوار است
«هيچ كس جز به فرمان خدا نمى ميرد، مهلتى است تعيين شده».
٢٤- امام على عليه السلام : نگهبانى اجل كافى است .
٢٥- امام على عليه السلام : اجل ، دژى استوار است .

١٠ هر پديده اى عمرى دارد
٢٦- امام على عليه السلام : هر چيزى را مدتى است و پايانى .
٢٧- امام على عليه السلام : خداوند براى هر چيزى اندازه اى گذاشته است و براى هر اندازه اى سرآمدنى .

١١ هر امّتى اجلى (سرآمدى) دارد
«هر امتى را مدّت عمرى است و چون اجلشان در رسد نه ساعتى از آن تأخير كنند و نه پيشى گيرند».
«هيچ قريه اى را هلاك نكرديم مگر آن كه اجل معينى داشتند.
هيچ امتى از اجل خويش نه پيش مى افتد و نه پس مى ماند».
ر . ك : نحل : آيه ٦١ و طه : آيه ١٢٩ و عنكبوت : آيه ٥ و شورا : آيه ١٤ و مؤمنون : آيه ٤٣ .

١٢ اجل معلّق واجل محتوم
«اوست كه شما را از گِل بيافريد و عمرى مقرّر كرد واجل حتمى نزد اوست. با اين همه، شما ترديد مى ورزيد».
٢٨- امام صادق عليه السلام ـ در تفسير آيه ياد شده ـ :
اجل نامعلوم (غيرمسمّى) موقوف و معلّق است و به خواست خدا پس و پيش مى شود .
امّا اجل معلوم (مسمّى) آن است كه از شب قدر تا شب قدر سال آينده مقدّر مى فرمايد
و اين است سخن خداوند كه : «چون اجلشان در رسد ساعتى از آن پس و پيش نيفتد» .

١٣ آنچه اجل معلّق را دور مى كند
٢٩- امام على عليه السلام : با صدقه دادن ، عمرها طولانى مى شود .
٣٠- امام صادق عليه السلام : مردم بيش از آن كه با عمر خود زندگى كنند ، با احسان و نيكوكارى خويش مى زيند .
و بيش از آن كه به سبب فرا رسيدن اجل خود بميرند بر اثر گناهان خويش در مى گذرند .
ر . ك : عُمر ، باب ١٣٥٧

[دسته گل خوشبو]

آخرت

١٤ آخرت
«هر كس كِشت آخرت را بخواهد به كشته اش مى افزاييم
و هركس كشت دنيا را بخواهد از همان به او عطا مى كنيم و در آخرت بهره و نصيبى ندارد» .
٣١- امام على عليه السلام : دنيا آرزوى بدبختان است و آخرت پيروزى نيكبختان .
٣٢- امام على عليه السلام : به آخرت چنگ درزن ، دنيا برايت كوچك آيد .
٣٣- امام على عليه السلام : همانا دنيا از تو جدا شدنى و آخرت به تو نزديك است .

١٥ عظمت امور آخرت
«بنگر كه چگونه برخى از ايشان را بر برخى ديگر برترى داده ايم ودرآخرت درجات وبرتريها، برتر و بالاتر است» .
٣٤- امام على عليه السلام :
و هـر چيز دنـيا ، شنيدن آن بزرگتر از ديدن آن است ؛
و هر چيز آخرت ، ديدن آن بزرگتر از شنيدن آن است .
پس ، به جاى ديدن آخرت و مشاهده آنچه از ديدگان شما پنهان و در پس پرده غيب است ،
به همان شنيدن و خبر يافتن (توسط پيامبران) اكتفا كنيد .

١٦ آخرت ، سراى ماندگار
«اى قوم من! اين زندگى دنيا كالايى بيش نيست. و اين آخرت است كه سراى بقاست» .
٣٥- امام على عليه السلام : كسى كه خانه ماندگارى خود را آباد سازد ، خردمند است .
٣٦- امام على عليه السلام : دنيا تمام شدنى است ، آخرت هميشگى است .

١٧ برترى آخرت
«بگو: كالاى دنيا اندك است و آخرت براى كسى كه تقوا داشته باشد بهتر است» .
٣٧- امام على عليه السلام : آخرت هيچ جايگزينى ندارد و دنيا بهاى آدمى نيست .
ر . ك : دنيا ، باب ٧١٠ .

١٨ ياد آخرت
٣٨- امام على عليه السلام : ياد آخرت داروست و درمان ، ياد دنيا بدترين درد و بيمارى است .
٣٩- امام على عليه السلام : هر كس كه زياد به ياد آخرت باشد ، گناه و نافرمانى او كم شود !

١٩ كار براى آخرت
٤٠- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
براى دنياى خود چنان كار كن كه گويى جاودانه مى زيى و براى آخرتت چنان كار كن كه گويى فردا خواهى مرد .
٤١- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر آن كس كه در طول شبانه روز بزرگترين همّش آخرت باشد ،
خداوند بى نيازى را در دل او جاى و كارش را سامان دهد
و از دنيا نرود مگر وقتى كه روزى اش را كامل دريافت كرده باشد .
و هر آن كس كه در طول شبانه روز بزرگترين همّش دنيا باشد ،
خداوند (مُهر) فقر و نادارى بر جبينش زند و كارش را پريشان سازد
و از دنيا به چيزى بيش از قسمت خود نرسد .
٤٢- امام على عليه السلام : با رغبت به دنيا ، كار براى آخرت بى فايده است

[دسته گل خوشبو]

به نام خدا

برادر

٢٠ مؤمنان با هم برادرند
«همانا مؤمنان با هم برادرند؛ پس ميان برادرانتان آشتى دهيدو ازخدا پرواكنيد،باشد كه بر شما رحمت آرد» .
٤٣- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مؤمنان برادرند ، خونشان برابر است ،
در برابر ديگران يكدستند و فرو دست ترين آنها (مى تواند) كسى را به امان و زنهار همه شان درآورد .
٤٤- امام على عليه السلام : بسا برادرى كه از مادرت زاييده نشده است .
٤٥- امام باقر عليه السلام : مؤمن برادر تنى مؤمن است !
٤٦- امام صادق عليه السلام : مؤمن برادر مؤمن است ، چشم او و راهنماى اوست .
به او خيانت و ستم نمى كند ، فريبش نمى دهد و وعده اى نمى دهد كه به آن عمل نكند .
٤٧- امام صادق عليه السلام : مؤمن برادر مؤمن است ،
همچون يك پيكر كه هرگاه عضوى از آن به درد آيد ديگر اندامها آن درد را حسّ مى كنند ؛ ارواح آنها از يك روح است .
ر . ك : ايمان ، باب ١٨٨ .

٢١ برادران راستين
٤٨- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: بر شمار برادران بيفزاييد؛ زيرا در قيامت هر مؤمنى شفاعتى مى كند .
٤٩- امام على عليه السلام : برادران و ياران راستين را مراقب باش
و بر شمارشان بيفزاى كه ذخيره دوران آسايش و سپر روزگار بلايند !
ر . ك : دوست ، باب ١٠٨٩ .

٢٢ دوست داشتن برادران
٥٠- امام على عليه السلام : برادرت در دوستيش (نسبت به تو) از تو قويتر نباشد .
٥١- امام على عليه السلام : برادران را به اندازه پرهيزگارى آنان دوست بدار .
٥٢- امام صادق عليه السلام : از نشانه هاى دين دوستى آدمى اين است كه برادرش را دوست داشته باشد .

٢٣ عوامل پايدارى دوستى
٥٣- امام صادق عليه السلام : اى پسر نعمان ! اگر مى خواهى دوستى برادرت با تو خالص باشد
با او شوخى (بيجا) مكن ، از جدال با وى بپرهيز، بر او فخر مفروش و با او ستيزه مكن .
٥٤- امام صادق عليه السلام : برادران در ميان خود به سه چيز نيازمندند
كه اگر به كار بندند دوستى بپايد و گرنه از يكديگر جدا شوند ودشمن هم گردند .
آن سه چيز اينهاست : انصاف با يكديگر ، مهربانى با يكديگر و حسد نبردن به هم .
ر . ك : عنوان ٤٢ «خوشرويى» ؛ محبّت ، باب ٤١٥.

٢٤ دوستى و برادرى براى خدا
٥٥- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : نگاه كردن به برادرى كه به خاطر خداوندِ بزرگ دوستش دارى ، عبادت است .
٥٦- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : انسان مسلمان بعد از به دست آوردن فايده اسلام ،
فايده اى همچون برادرى كه براى خدا به دست مى آورد ، كسب نكرده است .
٥٧- امام على عليه السلام : برادرى كردن به خاطر خدا محبّت را خالص مى گرداند .
٥٨- امام على عليه السلام : كسانى كه براى خدا برادرى ورزند دوستيشان مى پايد ؛
چون عامل آن دوستى پايدار است .
٥٩- امام على عليه السلام : با برادرى ورزيدن در راه خدا برادرى به بار مى نشيند .
ر . ك : محبّت ، باب ٤٣٠ .

٢٥ برادرى كردن به خاطر دنيا
٦٠- امام على عليه السلام : از كسى كه دوستيش براى خدا نباشد بپرهيز ؛
زيرا دوستى او پستى است و همنشينى با او شوم و بى بركت .
٦١- امام على عليه السلام : هر كه براى خدا برادرى كند سود برد و هر كه براى دنيا برادرى ورزد محروم ماند .
٦٢- امام على عليه السلام : كسى كه براى كارى با تو دوستى كند ، پس از رسيدن به آن به تو پشت مى كند .

٢٦ اظهار محبّت نسبت به برادر
٦٣- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هرگاه يكى از شما رفيق يا برادر خود را دوست داشته باشد ، آن را به او اظهار كند .
٦٤- ابو البلاد :
ابو جعفر (امام باقر عليه السلام) و ابو عبداللّه (امام صادق عليه السلام) در مسجد نشسته بودند ، مردى از آن جا گذشت .
يكى از مجلسيانِ ابو جعفر عليه السلامعرض كرد : به خدا ، من اين مرد را دوست دارم .
ابو جعفر عليه السلام فرمود : پس ، به او اظهار كن ؛
زيرا اظهار محبّت دوستى را پايدارتر و انس و الفت را بيشتر مى كند .

٢٧ دوست داشتن برادر (دينى) نشانه آن است كه او نيز برادرش را دوست دارد
٦٥- امام على عليه السلام : دوستيها و محبتها را از دلها بپرسيد كه دلها گواهانى رشوه ناپذيرند .
٦٦- امام باقر عليه السلام : به محبّت قلبى برادرت نسبت به خودت با محبّتى كه در قلبت نسبت به او دارى پى ببر .
٦٧- امام هادى عليه السلام : از كسى كه آزرده اش كرده اى صفا و يكرنگى مجوى
و از كسى كه تير بدگمانيت را به او نشانه رفته اى خيرخواهى مجوى ؛
زيرا دل ديگران با تو همچون دل توست با ديگران .
ر . ك : محبّت ، باب ٤٢٥ .

٢٨ بريدن از برادران
٦٨- امام على عليه السلام : هرگاه خواستى از برادرت ببرى ، مانده اى از دوستى خود براى او بگذار
كه اگر روزى آن مقدار برايش آشكار شود به آن بازگردد
(همه پلها را پشت سر او خراب نكن بلكه جايى براى بازگشت او و پيوند مجدد دوستى باقى گذار) .
٦٩- امام على عليه السلام : چه زشت است قطع رابطه بعد از پيوند وجفاكارى پس از برادرى و دشمنى پس از دوستى.
٧٠- امام صادق عليه السلام : هر كس دوستى و محبّت خود را در جايگاه مناسبش ننهد در معرض قطع رابطه قرار گرفته است .
ر . ك : عنوان ٣٩١ «قهر كردن» .

٢٩ پيوند با برادران
٧١- امام على عليه السلام : نبايد توانايى برادرت در قطع رابطه با تو بيشتر از توانايى تو در پيوند با او باشد
و نبايد توانايى او بر بدى كردن بيشتر از توانايى تو بر نيكى كردن باشد .
٧٢- امام حسين عليه السلام : قويترين فرد در ايجاد ارتباط كسى است كه با كسى كه از او بريده رابطه برقرار كند .

٣٠ اقسام برادران
٧٣- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كمياب ترين چيز در آخر الزمان برادر مورد اعتماد ، يا درهمى حلال است .
٧٤- امام صادق عليه السلام : برادران سه دسته اند :
يكى چون خوراك است كه هميشه بدان نياز است و آن خردمند است
و دومى چون درد است و آن نابخرد است . و سومى چون دارو ، و آن فرزانه است .
٧٥- امام صادق عليه السلام : برادران سه گروهند :
آن كه با جان همراهى كند ، ديگرى آن كه با مال يارى رساند و اين دو گروه در برادرى راستند ؛
و سومى كه از تو وجه معاش مى گيرد و تو را براى اندكى لذت و خوشى مى خواهد ، او را مورد اعتماد مدان .

٣١ نهى از برخى برادريها و دوستيها
٧٦- امام على عليه السلام : كسى كه نيازمند مدارا كردن با او باشى برادر تو نيست .
٧٧- امام على عليه السلام : با كسى كه خوبيهايت را مى پوشاند و عيبهايت را پخش مى كند ، برادرى مكن .
٧٨- امام باقر عليه السلام : چه بد برادرى است آن كه
وقتى ثروتمند هستى هواى تو را دارد و چون تهيدست باشى رهايت كند .
٧٩- امام باقر عليه السلام : با چهار كس همنشينى و برادرى مكن: نابخرد، بخيل ، ترسو و دروغگو.
٨٠- امام صادق عليه السلام : از برادرى كردن با كسى كه
تو را به طمع چيزى يا از سر ترس چيزى يا خواهشى و يا به خاطر خورد و خوراك مى خواهد، دورى كن
و برادرى پرهيزگاران را بجوى ، هر چند براى جستن آنها در اعماق زمين فرو روى و هر چند عمر خود را در اين راه صرف كنى .
ر . ك : دوست ، باب ١٠٩٠ ؛ محبّت ، باب ٤١٦ .

٣٢ نگه داشتن برادريهاى ديرينه
٨١- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند بزرگ ادامه برادرى ديرينه را دوست مى دارد ، بنابر اين آن را ادامه دهيد .
٨٢- امام على عليه السلام : از هر چيزى جديدش را برگزين و از برادران قديمى ترينشان را .
٣٣ برادرى حقيقى
٨٣- امام على عليه السلام : برادر حقيقى تو آن است كه
از لغزشت درگذرد ، نيازت را برآورد ، پوزش تو را بپذيرد ، عيبت را بپوشاند ، ترس را از تو دور كند و آرزويت را برآورد .
٨٤- امام على عليه السلام : برادر تو آن كس است كه گاهِ سختى تنهايت نگذارد
وهنگام گناه از تو غافل نشود وهرگاه از او چيزى مى پرسى فريبت ندهد.

٣٤ انتخاب برادر
٨٥- امام على عليه السلام : هر كس براى هر خطايى از برادران كناره گيرى كند دوستانش كاهش يابند.
٨٦- امام صادق عليه السلام : كسى كه تنها با آن كه هيچ عيبى ندارد برادرى كند دوستان اندكى خواهد داشت .

٣٥ تحمّل لغزش برادر
٨٧- امام على عليه السلام : لغزش دوست خود را ، براى زمان يورش دشمنت ، تحمّل كن .
٨٨- امام على عليه السلام : تحمّل لغزشها زيورِ دوستان است .
٨٩- امام على عليه السلام : كسى كه لغزشهاى دوست را تحمّل نكند تنها مى ميرد .
ر . ك : عنوان ٢٠٧ «سياست» .

٣٦ بهترين برادران
٩٠- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بهترين برادر تو كسى است كه
در راه اطاعت خدا ياريت رساند و از نافرمانيهاى او بازت دارد و به خشنودى او فرمانت دهد .
٩١- امام على عليه السلام : بهترين برادر آن است كه در نصيحت و خيرخواهى كمتر سازشكارى كند.
٩٢- امام على عليه السلام : بهترين برادر تو كسى است كه به تو كمك كند
و بهتر از او كسى است كه تو را بسنده باشد و اگر به تو نيازمند شد از تو بگذرد .

٣٧ بدترين برادران
٩٨- امام على عليه السلام : بدترين برادر آن است كه مايه رنج و زحمت آدمى باشد .
٩٩- معانى الاخبار : از امير مؤمنان عليه السلام پرسيده شد : بدترين همنشين كدام است ؟
فرمود : آن كه معصيت خدا را در نظرت زيبا جلوه دهد .

٣٨ آزمودن برادران
١٠٠- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اگر سه خصلت در برادر خود ديدى بدو اميد ببند :
حيا ، امانتدارى و راستى . اگر اين سه را نديدى به او اميد مبند.
١٠١- امام على عليه السلام : هر كه ، بعد از آزمايش درست ، برادرى را انتخاب كند ، رفاقتش بپايد و دوستيش استوار گردد .
هر كه بدون آزمايش برادرى انتخاب كند به ناچار به همنشينى با بدان دچار خواهد شد .
١٠٢- امام صادق عليه السلام : برادران خود را به دو خصلت بيازماييد .
اگر آن دو خصلت را داشتند با آنها دوستى كن و گرنه از ايشان دورى كن ، دورى كن ، دورى كن .
(آن دو خصلت اينهاست) : پايبندى به خواندن نماز در وقت خود و نيكى كردن به برادران در روزگار سختى و آسايش .

٣٩ راهنمايى برادران
١٠٣- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مؤمن آينه برادر مؤمن خويش است .
در غيابش خيرخواهى او مى كند و در حضورش ، امور ناخوشايند را از او دور مى گرداند .
١٠٤- امام على عليه السلام : هر كه برادر خود را پنهانى اندرز دهد او را آراسته
و هر كه آشكارا پندش دهد بدنام و رسوايش كرده است .
١٠٥- امام صادق عليه السلام : هر كه برادر خود را گرفتار امرى ناخوشايند بيند
و بتواند آن را از او برطرف سازد و چنين نكند ، بى گمان به او خيانت ورزيده است .
ر . ك : عنوان ٣٩٢ «هدايت» ، ٣٧٥ «نصيحت و خيرخواهى» .

٤٠ احترام و بزرگداشت برادران
١٠٦- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بنده اى از امتم نيست كه به برادر دينى خود مهر و محبتى ورزد
مگر آن كه خداوند از خدمتكاران بهشتى به خدمت او درآورد .
١٠٧- امام صادق عليه السلام : كسى كه برادر مسلمانش بر او وارد شود و وى گراميش دارد ،
در حقيقت خداى بزرگ را گرامى داشته است .
ر . ك : عنوان ٢٨٣ «بزرگداشت» .

٤١ برآوردن نياز برادران
١٠٨- امام على عليه السلام : هرگاه يكى از شما بداند كه برادرش نيازمند است زحمت خواهش را از دوش او بردارد.
١٠٩- امام صادق عليه السلام : خداوند يار مؤمن است مادام كه او يار و مددكار برادر خود باشد .
١١٠- امام صادق عليه السلام : هر كه يك نياز از برادر مؤمن خود را روا سازد
خداوند بزرگ در روز رستاخيز صد هزار نياز او را برآورد .
١١١- امام صادق عليه السلام : در اعتماد انسان به برادرش همين بس كه نياز خود را به او بگويد .
ر . ك : نياز ، باب ٥٨٥ ؛ پرسش (٢) ، باب ٩٠٤ ؛ شادمانى ، باب ٩٢٥ ، ٩٢٨ .

٤٢ آداب برادرى
١١٢- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هرگاه يكى از شما با كسى طرح برادرى افكند
از او نام و نام پدر و قبيله و محل سكونتش را بپرسد ، كه اين كار از حقوق لازم و مايه صفا و خلوص برادرى است ؛
در غير اين صورت ، اين دوستى ، دوستيى نابخردانه است .
١١٣- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : با برادرت گشاده رو برخورد كن.
١١٤- بحار الانوار : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله هرگاه يكى از برادران خود را سه روز نمى ديد جوياى حالش مى شد .
اگر در شهر نبود برايش دعا مى كرد و اگر بود به ديدنش مى رفت و اگر بيمار بود عيادتش مى كرد .
ر . ك : دوست ، باب ١٠٩٤

[دسته گل خوشبو]

به نام خدا


ادب


٤٣ ادب
١١٥- امام على عليه السلام : ادب كمال آدمى است .
١١٦- امام على عليه السلام : اى مؤمن ! اين دانش و ادب جان بهاى توست ،
پس در فراگرفتن آن دو كوشا باش كه هر چه بر دانش و ادبت افزوده شود ، قدر و ارزشت فزونى گيرد .
١١٧- امام على عليه السلام : ادب بهترين خوى است .
١١٨- امام على عليه السلام : بهترين چيزى كه پدران براى فرزندان به ميراث گذارند ادب است .
١١٩- امام على عليه السلام : مردم به ادب نيك نيازمندترند تا به سيم و زر .
١٢٠- امام على عليه السلام : ادبِ نيكو ، برترين تبار و والاترين خويشاوندى است .
١٢١- امام على عليه السلام : ادب بـيـامـوز كـه آن زيـور شرافت و افتخارات خانوادگى است .
١٢٢- امام على عليه السلام : ادبِ نيكو جايگزين شرافت و افتخارات خانوادگى است .
١٢٣- امام على عليه السلام : شرافتى سودمندتر از ادب نيست .
١٢٤- امام على عليه السلام : كسى كه ادب ندارد ، شرافت خانوادگيش تباه شود .
١٢٥- امام على عليه السلام : زيور شما ادب است .
١٢٦- امام على عليه السلام : هـيـچ زيـورى چـون آداب نيست .

٤٤ ادب و خرد
١٢٧- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ادب نـيـكو زيـور خـرد است .
١٢٨- امام على عليه السلام : هر چيزى نيازمند خرد است و خرد نيازمند ادب .
١٢٩- امام على عليه السلام : ادب در انسان همچون درختى است كه ريشه آن خرد است .
١٣٠- امام على عليه السلام : هر كه ادبش بر خردش افزون شود ، همچون شبانى است در ميان گوسپندان بسيار .
١٣١- امام حسن عليه السلام : آن را كه خرد نيست ، ادب نيست .

٤٥ تأديب و تربيت نفس
١٣٢- امام على عليه السلام : تربيت كردن نفسهاى خود را به عهده بگيريد و آنها را از سلطه عادتهايشان باز داريد .
١٣٣- امام على عليه السلام : كسى كه آموزگار و مربّى خود باشد ،
بيشتر در خور بزرگداشت است از كسى كه آموزگار و مربّى مردم باشد .

٤٦ دستاورد ادب
١٣٤- تحف العقول : خداوند متعال به عيسى عليه السلام فرمود : دل خود را با ترس (از من) تربيت كن .
١٣٥- تنبيه الخواطر : به عيسى بن مريم عليه السلام عرض شد : چه كسى تو را ادب آموخت ؟
فرمود : هيچ كس ادبم نياموخت ، بلكه زشتى نادانى را ديدم و از آن دورى گزيدم .
١٣٦- امام على عليه السلام : ادب نيكو سبب تزكيه اخلاق است .
١٣٧- امام على عليه السلام : هر كه دلداده ادب باشد بديهايش كاستى گيرد .
١٣٨- امام على عليه السلام : بـا دانشمندان همنشينى كـن تا بر دانشت افزوده ، ادبت نيكو و جانت پاكيزه گردد .
١٣٩- امام على عليه السلام : ادب ، سبب تيز هوشى مى شود .
١٤٠- امام على عليه السلام : چــون دانـش آدمى فزونى گيرد ادبش افزون شود و ترسش از خدا دو چندان گردد .
ر . ك : تجربه ، باب ٣٢٦ .

٤٧ تفسير ادب
١٤١- امام على عليه السلام : براى تربيت كردن خود همين بس كه از آنچه در ديگران نمى پسندى دورى كنى .
١٤٢- امام على عليه السلام : در ادب بنده همين بس كه در نعمتها و نيازهايش كسى جز پروردگار خود را شريك نسازد .
١٤٣- امام صادق عليه السلام : پدرم با سه چيز مرا تربيت كرد ... به من فرمود : پسرم !
هر كه با دوست بد همنشينى كند سالم نمى ماند
و هر كه گفتار خود را مهار نكند پشيمان مى گردد
و هر كه به جاهاى بد در آيد آماج تهمت و بدگمانى شود .

٤٨ بهترين ادب
١٤٤- امام على عليه السلام : بـهـترين ادب آن اسـت كـه انسان در حدّ و مرز خود بماند و از اندازه خويش تجاوز نكند .
١٤٥- امام على عليه السلام : بهترين ادب آن است كه تو را از نارواها باز دارد .
١٤٦- امام على عليه السلام : خويشتندارى به هنگام خواهش و ترس از بهترين ادبهاست .

٤٩ تشويق به ادب كردن فرزند
١٤٧- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : فرزندان خود را گرامى بداريد و آنان را خوب تربيت كنيد ، (كه به اين ترتيب) آمرزيده مى شويد .
١٤٨- امام على عليه السلام به امام حسن عليه السلام :
دل نوجوان همچون زمين خالى است كه هر چه در آن افكنده شود مى پذيرد
از اين رو ، من پيش از آن كه دلت سخت و ذهنت مشغول شود به تربيت تو پرداختم .
١٤٩- امام صادق عليه السلام : چون آيه «اى كسانى كــه ايمان آورده ايد ! خود و خانواده خود را از آتش نگه داريد» نازل شد ،
مردم گفتند : يا رسول اللّه ! چگونه خود و خانواده مان را حفظ كنيم ؟
فرمود : عمل خير انجام دهيد و آن را به خانواده خود نيز يادآورى كنيد و بر پايه فرمانبردارى از خدا پرورششان دهيد .
١٥٠- امام رضا عليه السلام : به كودك دستور بـده كـه بـا دست خودش صدقه بدهد
گر چه به اندازه تكّه نانى يا يك مشت از چيزى باشد؛
زيرا هر چيزى كه در راه خدا داده شود اگر با نيّت پاك صورت گيرد ، هر چند كم باشد ، بسيار زياد است .
ر . ك : پدر و فرزند ، باب ١٨٧٧ ؛ عنوان ٢٣٥ «خردسالى» .

٥٠ چگونگى تربيت
١٥١- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : فرزندان خود را در هفت سالگى نماز بياموزيد
و چون ده ساله شدند آنها را بر ترك نماز تنبيه كنيد و بسترهايشان را از هم جدا سازيد .
١٥٢- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : فرزند ، هفت سال آقاست ، هفت سال بنده و هفت سال وزير .
اگر تا بيست و يك سالگى خوى و خصلتهايش را پسنديدى (كه خوب)
و گرنه به حال خود رهايش كن ؛ زيرا تو در پيشگاه خداوند متعال معذورى .
١٥٣- امام صادق عليه السلام : كودك را بايد از سن پانزده تا شانزده سالگى براى روزه گرفتن تربيت كرد .
ر . ك : پدر و فرزند ، باب ١٨٧٨ .

٥١ نكاتى كه در تربيت بايد رعايت شود
١٥٤- بحار الأنوار : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله از تأديب كردن در هنگام خشم نهى فرموده است .
١٥٥- امام على عليه السلام : با پاداش دادن به نيكوكار ، بدكار را از بدكردارى بازدار .
١٥٦- امام على عليه السلام : اصلاح كردن نيكان با گرامى داشتن آنهاست و اصلاح كردن بدكاران با تأديب آنان .
١٥٧- امام على عليه السلام : برادرت را با نيكى كردن به او سرزنش كن و بديش را با بخشش به او پاسخ ده .
١٥٨- امام على عليه السلام : بدكار را (يا كسى را كه به تو بدى كرده است)
با كردار نيكت درست گردان و با گفتار نيكو و زيبايت به خير و خوبى راهنمايى كن .
١٥٩- بحار الانوار : نزد ابوالحسن موسى عليه السلام از فرزند خود شكايت كردم ؛
آن حضرت فرمود : او را نزن بلكه براى مدتى كوتاه با او قهر كن .

٥٢ مؤدّب شدن به آداب خدايى
١٦٠- امام على عليه السلام : هر كه به آداب خداوند بزرگ مؤدب شود او را به رستگارى جاويد رساند .
١٦١- امام على عليه السلام : هر كه مطابق ادب و تربيت خداوند اصلاح نشود طبق ادب خويش (نيز) درست نگردد .

٥٣ تأديب خداوند
١٦٢- امام على عليه السلام : بلا مايه تأديب ستمگر است .
١٦٣- امام سجّاد عليه السلام : خداى من ! با كيفر خود مرا ادب مفرما و به مكر خودت گرفتارم مكن .
ر . ك : آزمايش ، باب ٢٦٢ .

[دسته گل خوشبو]

اذان

٥٤ اذان
١٦٤- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بلال ! برخيز و ما را با نماز آسايش بخش .
١٦٥- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : شيطان چون آواز دعوت به نماز را بشنود بگريزد .
١٦٦- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اهل آسمان از ساكنان زمين چيزى جز اذان نمى شنوند .

٥٥ اذان گو
١٦٧- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مؤذّن تا جايى كه صدايش مى رسد و نگاهش كار مى كند به همان اندازه آمرزيده مى شود
و هر خشك و ترى (جملات) او را تصديق مى كند و به تعداد هر نفرى كه با اذان او نماز بگزارد حسنه اى برايش منظور مى شود .
١٦٨- امام على عليه السلام : بايد فصيح ترين فرد شما اذان بگويد و آگاهترين شما به مسائل دينى امامت (نمازتان) را به عهده گيرد .

٥٦ اذان گفتن در گوش
١٦٩- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : يا على ! هرگاه پسرى يا دخترى برايت به دنيا آمد
در گوش راست او اذان بگو و در گوش چپش اقامه ؛ در اين صورت شيطان هرگز به او گزندى نمى رساند .
١٧٠- امام صادق عليه السلام : اگر كسى بد اخلاق شد در گوش او اذان بگوييد .

[دسته گل خوشبو]

آزردن

٥٧ آزردن
١٧١- امام صادق عليه السلام : سوگند به خدا كه نيكان رستگار شدند ،
آيا مى دانى آنها چه كسانى هستند ؟
آنان كسانى هستند كه آزارشان به مورچه اى نمى رسد .

٥٨ آزردن مؤمن
«آنان كه مردان و زنان مؤمن را بى هيچ گناهى كه كرده باشند، مى آزارند تهمت و گناه آشكارى را به دوش مى كشند» .
١٧٢- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هـر كه مـؤمنى را بيازارد بـى گمان مرا آزار داده است .
١٧٣- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس به مؤمنى نگاهى كند كه با آن او را بترساند ، خ
داوند در روزى كه سايه اى جز سايه او نيست وى را بترساند .
١٧٤- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه مؤمنى را اندوهناك سازد و سپس دنيا را به او بدهد ،
اين كار سبب بخشودگى گناهش نشود و در برابر آن پاداشى نبيند .
١٧٥- امام صادق عليه السلام : خداوند بزرگ فرموده است
هر كه بنده مؤمن مرا بيازارد ، با من اعلان جنگ دهد .

٥٩ نيازردن
١٧٦- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : به مردم آزار نرسان ، كه بى آزارى صدقه اى است كه براى خودت مى پردازى .
١٧٧- امام صادق عليه السلام : هر كه دست از آزار مردم بردارد ،
يك دست از آنها نگه داشته و مردم دستهاى بسيار از (آزار) او نگه مى دارند .
ر . ك : همسايه ، باب ٤١٠

[دسته گل خوشبو]

به نام خدا

اسير

٦٠ تن به اسارت دادن روا نيست
١٧٨- امام على عليه السلام : هركس ، بدون جراحت شَديد ، تن به اسارت دهد ،
نبايد براى آزادى او از بيت المال فديه داد ؛
بلكه ، در صورت تمايل خانواده اش ، فديه او بايد از مال خودش پرداخت شود .
١٧٩- امام صادق عليه السلام : زمانى كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله على عليه السلام را
براى اعلام برائت فرستاد ، عدّه اى را نيز به همراه او گسيل داشت .
و فرمود : هر كس ، بدون آن كه زخمى سنگين بردارد ، خود را تسليم اسارت كند از ما نيست .

٦١ خوشرفتارى با اسير
«وطعام را در حالى كه خود دوستش دارند به مسكين و يتيم و اسير مى خورانند» .
«اى پيامبر! به اسيرانى كه در دست شما هستند بگو:
اگر خدا در دلهايتان خيرى سراغ داشته باشد بهتر از آنچه از شما گرفته شده ارزانيتان خواهد داشت
و بر شما مى بخشايد و خدا آمرزنده و مهربان است» .


١٨٠- امام على عليه السلام : غذا دادن به اسير و خوشرفتارى با وى حقى است واجب ، هر چند (بخواهى) فردا او را بكشى .
١٨١- امام على عليه السلام : پس از آن كه ابن ملجم بر او ضربت زد به حسن و حسين عليهماالسلام فرمود :
اين اسير را زندانى كنيد و به او غذا و آب بدهيد و در اسارت با وى خوشرفتارى كنيد .
١٨٢- امام صادق عليه السلام : غذا دادن به اسير حقّى است به گردن كسى كه او را به اسارت گرفته است ، هر چند بنا باشد فردا كشته شود .
بايد به اسير ، كافر باشد يا غير كافر ، آب و خوراك داد [ و در سايه اش نگه داشت ] و با او مدارا كرد .
١٨٣- امام صادق عليه السلام : على عليه السلام كسى را كه زندانى مى شد ، از بيت المال مسلمانان غذا مى داد

[دسته گل خوشبو]

آفتها

٦٢ آفتها
١٨٤- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله :
آفتِ زيركىْ خودستايى است ،
آفتِ شجاعتْ تعدّى ،
آفتِ گذشتْ منّت ،
آفتِ زيبايى غرور ،
آفتِ عبادت سستى ،
آفتِ سخن گفتن دروغ ،
آفتِ دانش ، فراموشى ،
آفتِ بردبارى سبكسرى ،
آفتِ شرافت خانوادگى فخر فروشى و آفتِ بخشندگى ، اسراف است .
١٨٥- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آفتِ دين ، خواهشهاى نفسانى است .
١٨٦- امام على عليه السلام : هر چيزى آفتى دارد ؛
آفتِ علمْ فراموشى است ،
آفتِ عبادتْ ريا ،
آفتِ خردْ خودپسندى ،
آفتِ نجيب زادگى تكبّر ،
آفتِ زيركى خودستايى ،
آفتِ بخشندگى اسراف ،
آفتِ حيا ناتوانى ،
آفتِ بردبارى خوارى
و آفتِ نيرومندى زشت گفتارى و بدكردارى .
١٨٧- امام على عليه السلام : ترس ، آفت است .
١٨٨- امام على عليه السلام : هوس ، آفتِ خردهاست .
١٨٩- امام على عليه السلام : آفتِ ايمان ، شرك است .
١٩٠- امام على عليه السلام : آفتِ يقين ، شكّ است .
١٩١- امام على عليه السلام : آفتِ نعمتها ، ناسپاسى است .
١٩٢- امام على عليه السلام : آفتِ طاعت ، نافرمانى كردن است .
١٩٣- امام على عليه السلام : آفتِ بزرگ زادگى ، تكبّر است .
١٩٤- امام على عليه السلام : آفتِ هوشمندى ، حيله گرى است .
١٩٥- امام على عليه السلام : آفتِ عبادت ، خودنمايى است .
١٩٦- امام على عليه السلام : آفتِ سخاوت ، منّت گذارى است .
١٩٧- امام على عليه السلام : آفتِ دين ، بدگمانى است .
١٩٨- امام على عليه السلام : آفتِ خرد ، خواهشهاى نفسانى است .
١٩٩- امام على عليه السلام : آفتِ بزرگى و عزّت ، موانع قضا و قدر است .
٢٠٠- امام على عليه السلام : آفتِ نفس ، شيفتگى به دنياست .
٢٠١- امام على عليه السلام : آفتِ مشورت ، درهم شكستن آراء است .
٢٠٢- امام على عليه السلام : آفتِ فرمانروايان ، بدرفتارى است .
٢٠٣- امام على عليه السلام : آفتِ وزيران ، بدسگالى است .
٢٠٤- امام على عليه السلام : آفتِ دانشمندان ، جاه طلبى است .
٢٠٥- امام على عليه السلام : آفتِ زمامداران ، ناتوانى سياسى است .
٢٠٦- امام على عليه السلام : آفتِ لشكريان ، سرپيچى از فرماندهان است .
٢٠٧- امام على عليه السلام : آفتِ رياضت ، چيره شدن عادت است .
٢٠٨- امام على عليه السلام : آفتِ رعيّت ، نافرمانى كردن است .
٢٠٩- امام على عليه السلام : آفتِ پارسايى ، كمىِ قناعت است .
٢١٠- امام على عليه السلام : آفتِ قاضيان ، طمع است .
٢١١- امام على عليه السلام : آفتِ دادگران عادل ، كمىِ پارسايى است .
٢١٢- امام على عليه السلام : آفتِ (شخص) شجاع ، وانهادن دورانديشى و احتياط است .
٢١٣- امام على عليه السلام : آفتِ قدرتمند ، ناتوان شمردن دشمن است .
٢١٤- امام على عليه السلام : آفتِ بردبارى ، خوارى است .
٢١٥- امام على عليه السلام : آفتِ بخشش ، معطل كردن است .
٢١٦- امام على عليه السلام : آفتِ صرفه جويى ، بخل است .
٢١٧- امام على عليه السلام : آفتِ هيبت و شكوه ، شوخى است .
٢١٨- امام على عليه السلام : آفتِ جست و جو ، كامياب نشدن است .
٢١٩- امام على عليه السلام : آفتِ كشوردارى ، ناتوانى در حمايت از كشور است .
٢٢٠- امام على عليه السلام : آفتِ پيمانها ، رعايت نكردن آنهاست .
٢٢١- امام على عليه السلام : آفتِ رياست ، فخر فروشى است .
٢٢٢- امام على عليه السلام : آفتِ بازگو كردن (حديث يا هر سخنى) دروغ نقل كردن است .
٢٢٣- امام على عليه السلام : آفتِ علم ، عمل نكردن بدان است .
٢٢٤- امام على عليه السلام : آفتِ عمل ، نداشتن خلوص است .
٢٢٥- امام على عليه السلام : آفتِ بخشندگى ، نادارى است .
٢٢٦- امام على عليه السلام : آفتِ توده مردم ، عالم بدكردار است .
٢٢٧- امام على عليه السلام : آفتِ دادگرى ، ستمگر زورمند است .
٢٢٨- امام على عليه السلام : آفتِ آبادانى ، ستمگرى فرمانرواست .
٢٢٩- امام على عليه السلام : آفتِ قدرت ، نيكوكارى نكردن است .
٢٣٠- امام على عليه السلام : آفتِ خِرَد ، خودپسندى است .
٢٣١- امام على عليه السلام : آفتِ سخن ، دروغ گفتن است.
٢٣٢- امام على عليه السلام : آفتِ كارها ، ناتوانى كارگزاران است .
٢٣٣- امام على عليه السلام : آفتِ آرزوها ، فرا رسيدن اجلهاست .
٢٣٤- امام على عليه السلام : آفتِ وفادارى ، پيمان شكنى است .
٢٣٥- امام على عليه السلام : آفتِ دورانديشى ، كار از كار گذشتن است .
٢٣٦- امام على عليه السلام : آفتِ امانت ، خيانت است .
٢٣٧- امام على عليه السلام : آفتِ فقيهان ، خويشتندارى نكردن است .
٢٣٨- امام على عليه السلام : آفتِ بخشش ، ولخرجى است .
٢٣٩- امام على عليه السلام : آفتِ معاش ، بى تدبيرى است .
٢٤٠- امام على عليه السلام : آفتِ سخن ، پرگويى است .
٢٤١- امام على عليه السلام : آفتِ توانگرى ، بخل است .
٢٤٢- امام على عليه السلام : آفتِ آرزو ، اجل است .
٢٤٣- امام على عليه السلام : آفتِ نيكى همدم بد است .
٢٤٤- امام على عليه السلام : آفتِ قدرت ، ستمگرى و سركشى است .
٢٤٥- امام على عليه السلام : سرآمد آفتها ، شيفتگى به لذّتها (وخوشگذرانى) است .
٢٤٦- امام على عليه السلام : بدترين آفتِ خِرَد ، خود بزرگ بينى است

[Almonji]

بسم رب المهدی (عج)
با سلام
دوست عزیز برای تمامی مطالبتون منبع بگذارید در غیر این صورت پست شما حذف میشه.
هر مطلب و هر حدیثی فقط با ذکر منبع.
با تشکر

[دسته گل خوشبو]

به نام خدا

سلام دوست عزیز
من این احادیث را از نرم افزار متخب میزان الحکمه که پژوهشکده دارالحدیث تهیه کرده میذارم
هم متن عربی داره هم فارسی که من متن فارسی را مبذارم
یه سایت هم معرفی کرده www.hadith.net
بازم اگه مشکلیه دیگه نمیذارم این مطالب را

[Almonji]

بسم رب المهدی (عج)
با سلام
بسیار ممنون
خواهشا در تمامی پستهاتون حتما منبع رو ذکر کنید.
ادامه بدید دوستان استفاده ببرند.

[دسته گل خوشبو]

خوردن

٦٣ كم خورى
٢٤٧- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آن كه غذا كم خورَد ، معده اش سالم ماند و صفاى دل يابد .
و هر كه پرخور باشد معده اش بيمار و قلبش سخت شود .
٢٤٨- امام على عليه السلام : كم خورى گونه اى خويشتندارى است و پرخورى گونه اى اسراف و زياده روى .

٦٤ پرخورى
٢٤٩- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آدمى ظرفى بدتر از شكمش ، پر نكرده است .
٢٥٠- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كسى كه شكم خود را پر كند ، به ملكوت آسمانها و زمين وارد نشود .
٢٥١- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : از پرخورى بپرهيزيد كه
دل را سخت مى كند ، و اعضاى بدن را در اطاعت خدا تنبل مى سازد ، و همّتها را از شنيدن پند و اندرز كر مى كند .
٢٥٢- امام على عليه السلام : هر كه خوراكش زياد باشد سلامتيش كم باشد وبار زندگى بر دوش او سنگين شود .
٢٥٣- امام على عليه السلام : گرسنگى و بيمارى با هم جمع نمى شوند .
٢٥٤- امام صادق عليه السلام : براى قلب مؤمن چيزى زيانبارتر از پرخورى نيست .
پرخورى موجب دو چيز مى شود : سنگدلى و تحريك شهوت .

٦٥ زيان هاى پرخورى
٢٥٥- امام على عليه السلام : تيزهوشى و پرخورى با هم جمع نمى شوند .
٢٥٦- امام على عليه السلام : هرگاه شكم از خوردنيهاى مباح انباشته شود ، دل از ديدن خير و صلاح كور شود .
٢٥٧- امام على عليه السلام : سيرى ، پارسايى را نابود مى كند .
٢٥٨- امام على عليه السلام : سيرى ، چه ياور خوبى براى گناهان است .

٦٦ گرسنگى
٢٥٩- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خوشا به حال هر كه
اندرون از طعام خالى دارد و گرسنگى بكشد و شكيبايى ورزد .
اينان كسانى هستند كه در روز قيامت سير مى شوند .
٢٦٠- مستدرك الوسائل : در حديث معراج آمده است : پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله عرض كرد :
پروردگارا ! ثمره گرسنگى چيست ؟
فرمود : حكمت و نگهداشتن دل و نزديك شدن به من و اندوه هميشگى و ميان مردم كم زحمت بودن
و گفتن حق و باك نداشتن از اين كه به آسودگى زندگى كند يا به سختى .
٢٦١- امام على عليه السلام : گرسنگى كشيدن ، چه نيكو ياورى است در به بند كشيدن نفس و در هم شكستن عادتهاى آن .
٢٦٢- امام هادى عليه السلام : شب زنده دارى خواب را دلنشين تر و گرسنگى غذا را لذتبخش تر مى كند .

٦٧ اندازه خوردن
٢٦٣- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : وقتى اشتها دارى غذا بخور و هنوز اشتها دارى دست از خوردن بشوى .
٢٦٤- امام رضا عليه السلام : هر كه مى خواهد تندرست و داراى بدنى لاغر و چابك باشد از شام شبش كم كند .

٦٨ از آداب سفره
٢٦٥- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه در حال خوردن غذا باشد و بيننده اى به او بنگرد
و وى او را شريك غذاى خود نكند به دردى بى درمان گرفتار آيد .
٢٦٦- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مؤمن ، به ميل خانواده اش خود غذا مى خورد و منافق ، خانواده اش به ميل او مى خورند .
٢٦٧- امام على عليه السلام : هر كه در هنگام شروع خوردن غذا يا نوشيدنى ، نام خدا را به زبان آورد
و در پايان ، خدا را حمد و سپاس گويد ، هرگز در باره نعمت آن خوراك از او سؤال نخواهد شد .
٢٦٨- امام على عليه السلام : غذايتان را با خوردن نمك آغاز كنيد ؛ چه ،
اگر مردم مى دانستند كه نمك چه فوايدى دارد آن را بر پادزهر مجرَّب ترجيح مى دادند .
٢٦٩- امام على عليه السلام : غذاى داغ را سرد كنيد ؛ زيرا
غذاى داغى در برابر پيامبر صلى الله عليه و آله نهاده شد ،
آن حضرت فرمود : بگذاريد تا سرد شود . خداوند به ما آتش نمى خوراند و بركت در غذاى سرد است .
٢٧٠- امام حسن عليه السلام : آداب سفره دوازده تاست كه هر مسلمانى بايد آنها رابداند :
چهارتاى آنها واجب است ، چهار تا سنّت (مستحب) و چهار تا از باب رعايت ادب مى باشد .
امّا آن چهارتا كه واجبند :
معرفت ، خشنودى ، نام خدا بر زبان آوردن و شكرگزارى .
و آن چهار كه سنّت است :
دست شستن پيش از غذا خوردن ، نشستن بر طرف چپ (بدن) ، خوردن با سه انگشت و ليسيدن انگشتها .
و امّا آن چهار كه از باب رعايت ادب مى باشد :
خوردن از آنچه در جلوى توست ، كوچك گرفتن لقمه ، خوب جويدن غذا و كمتر نگاه كردن به صورت مردم .
٢٧١- امام صادق عليه السلام : هر كه قبل و بعد از غذا دستهايش را بشويد ،
در اول و آخر آن غذا به او بركت داده شود و تا زنده است در رفاه به سر برد و از بيمارى جسمى در امان ماند .
٢٧٢- امام صادق عليه السلام : از قـول پـدران خـود در حديث نـهـى هاى پيامبر صلى الله عليه و آلهـ :
پيامبر از فوت كردن در غذا يا آشاميدنى نهى فرمود .
٢٧٣- امام صادق عليه السلام : ظرفهاى خود را بدون در پوش نگذاريد ؛
زيرا هر گاه روى ظرفها پوشيده نباشد ، شيطان در آنها آب دهان مى اندازد و هر چه بخواهد از آنها بر مى دارد .
٢٧٤- از امام كاظم عليه السلام درباره آدم فرومايه سؤال شد ، فرمود : كسى كه در كوچه و بازار (چيز) مى خورد .
٢٧٥- الاختصاص : روايت شده : نشستنِ بر سر سفره را طولانى كنيد ؛ كه اين اوقات از عمر شما به حساب نمى آيد .

برگرفته از نرم افزار منتخب میزان الحکمه کاری از پژوهشکده دارالحدیث

[دسته گل خوشبو]

به نام خدا

الفت

٦٩ الفت
«اوست كه تو را به يارى خويش و به يارى مؤمنان تأييد كرد و دلهايشان را به يكديگر الفت داد؛
اگر تو همه آنچه را كه در روى زمين است انفاق مى كردى، دلهاى ايشان را با يكديگر الفت نمى دادى،
ولى خداوند دلهايشان را با يكديگر مهربان ساخت كه او پيروزمند و حكيم است» .
«و از نعمتى كه خدا به شما ارزانى داشته است ياد كنيد:
آن هنگام كه دشمن يكديگر بوديد و او دلهايتان را با هم الفت داد و به لطف او برادر شديد» .
٢٧٦- امام على عليه السلام : از جاى كندن كوههاى استوار آسانتر است تا الفت دادن دلهاى از هم رميده .
٢٧٧- امام صادق عليه السلام : نيكوكاران چون با هم روبه رو شوند ـ هر چند به زبان اظهار دوستى و محبّت با هم نكنند ـ
دلهايشان ، به سرعتِ در آميختن باران با آب رودخانه ها ، به هم انس گيرد .
و بدكاران هر گاه با هم روبه رو شوند ـ هر چند به زبان اظهار دوستى و محبّت با هم كنند ـ
دلهايشان از اُنس و الفت با يكديگر دور است ،
همانند چهارپايان كه از مهر ورزى با هم بدورند ، گر چه روزگارى دراز از يك آخور علوفه خورند .

٧٠ در كسى كه با ديگران انس و الفت نمى گيرد خيرى نيست
٢٧٨- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بهترين شما خوش خوترين شماست ،
آنان كه الفت مى گيرند و الفت مى پذيرند .
٢٧٩- پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بهترين مؤمنان كسى است كه مؤمنان بدو الفت گيرند
و در كسى كه با ديگران الفت نگيرد و ديگران نيز با او الفت نيابند ، خيرى نيست .

برگرفته از نرم افزار منتخب میزان الحکمه کاری از پژوهشکده دارالحدیث