Petros
04-19-2007, 04:33 PM
سلام
توی این تاپیک میتونید اطلاعات مناسب و جامعی را در مورد پرچمهای زادگاهمون و تغییرات صورت گرفته در آن (طی گذشت زمان) کسب کنید. امیدوارم که استفاده کنید.
|پرچمهای ایران زمین|
پیشینهی نخستین اشاره در تاریخ اساطیر ایران به وجود پرچم، به قیام کاوه آهنگر علیه ظلم و ستم آژی دهاک (ضحاک) برمیگردد. در آن هنگام کاوه برای آن که مردم را علیه ضحاک بشوراند، پیش بند چرمی خود را بر سر چوبی کرد و آن را بالا گرفت تا مردم گرد او جمع شدند؛ سپس کاخ فرمانروای خونخوار را در هم کوبید و فریدون را بر تخت شاهی نشانید. فریدون پس از آنکه فرمان داد تا پاره چرم پیش بند کاوه را با دیباهای زرد و سرخ و بنفش آراستند و دُر و گوهر به آن افزودند، آن را درفش شاهي خواند و بدين سان "درفش کاويان" پديد آمد.
http://www.geocities.com/rooyintan/persia/derafsh_kaviyani.jpg
نخستين رنگهاي پرچم ايران زرد و سرخ و بنفش بود، بدون آنکه نشانهاي ويژه بر روي آن وجود داشته باشد. درفش کاويان صرفاً افسانه نبوده و به استناد تاريخ تا پيش از حمله اعراب به ايران، بويژه در زمان ساسانيان و هخامنشيان پرچم ملي و نظامي ايران را درفش کاويان ميگفتند؛ هر چند اين درفش کاوياني اساطيري نبوده است محمدبن جرير طبري در کتاب تاريخ خود به نام الامم و الملوک مينويسد:
درفش کاويان از پوست پلنگ درست شده، به در ازاي دوازده ارش، که اگر هر ارش را که فاصله بين نوک انگشتان دست تا بندگاه آرنج است 60 سانتي متر به حساب آوريم، تقريباٌ پنج متر عرض و هفت متر طول ميشود.
ابولحسن مسعودي در مروج اهب نيز به همين موضوع اشاره ميکند. به روايت اکثر کتب تاريخي، درفش کاويان زمان ساسانيان از پوست شير يا پلنگ ساخته شده بود، بدون آنکه نقش جانوري بر روي آن باشد. هر پادشاهي که به قدرت ميرسيد تعدادي جواهر بر آن مي افزود.
به هنگام حملهي اعراب به ايران
در جنگي که در اطراف شهر نهاوند در گرفت درفش کاويان به دست آنان افتاد، و چون آن را همراه با فرش مشهور "بهارستان" نزد عمربن خطاب خليفه مسلمانان بردند، وي از بسياري گوهرها، درها و جواهراتي که به درفش آويخته شده بود دچار شگفتي شد و به نوشتهی فضل الله حسيني قزويني در کتاب المعجم، به فرمان امير المومنين آن گوهرها را برداشتند و آن پوست را سوزانيدند.
با فتح ايران به دست اعراب مسلمان، ايرانيان تا دويست سال هيچ درفش يا پرچمي نداشتند و تنها دو تن از قهرمانان ملي ايران زمين، يعني ابومسلم خراساني و بابک خرم دين داراي پرچم بودند. ابومسلم پرچمي يکسره سياه رنگ داشت و بابک سرخ رنگ؛ به همين روي بود که طرفداران اين دو را سياه جامگان و سرخ جامگان مي خواندند.
شير و خورشيد در پرچم و سكههاي قديمی
http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/41/IMAGES/41_6_1b.jpg
یک سکه در British Museum لندن است و از سكههايي است كه "استاتر" و يا "دوريك" نام دارد و در سال 333 قبل از ميلاد بنام "مازايوس" (ساتراب فرمانروا) ايران در كليكيه رسيده است؛ و مازايوس همان كسي است كه در موقعي كه اسكندر مقدوني در اكتوبر سال 333 به خاك ايران در ايسوس حمله نمود همراه پادشاه ايران داريوش سوم بود.
http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/41/IMAGES/41_8_1b.jpg
این تصوير مربوط به يكي از سكههاي سلطان غياثالدين كيخسرو فرزند كيقباد از شهرياران سلجوقي روم است كه مركز حكومتشان شهر قونيه بوده است. شهريار مزبور در سال 634 هجري به سلطنت نشسته و سكه را با نقش شير و خورشيد به صورت نزديك به هيات نجومي كه خورشيد در برج اسد واقع گردد ضرب نموده است وكلماتي كه بالاي سكه نوشته شده است بدين قرار ميباشد:
الامام المستنصر بالله امير المومنين
در قسمت آخر يعني «منين» را بواسطه نبودن جاي كافي در سطر دوم پهلوي خورشيد جا داده است.
از آنجائي که علماي اسلام تصويرپردازي و نگارگري را حرام ميدانستند تا سالهاي مديد هيچ نقش و نگاري از جانداران بر روي درفش ها تصوير نميشد نخستين تصوير بر روي پرچم ايران در سال 355 خورشيدي 976 ميلادي که غزنويان، با شکست دادن سامانيان، زمام امور را در دست گرفتند. سلطان محمود غزنوي براي نخستين بار دستور داد نقش يک ماه را بر روي پرچم خود که رنگ زمينه آن يکسره سياه بود زردوزي کنند.
سپس در سال 410 خورشيدي ( 1031 ميلادي ) سلطان مسعود غزنوي به انگيزه دلبستگي به شکار شير دستور داد نقش و نگار يک شير جايگزين ماه شود و از آن پس هيچگاه تصوير شير از روي پرچم ملي ايران برداشته نشد تا انقلاب ايران در سال 1979 ميلادي. افزوده شدن نقش خورشيد بر پشت شير در زمان خوارزمشاهيان يا سلجوقيان سکههائي زده شد که بر روي آن نقش خورشيد بر پشت آمده بود، رسمي که به سرعت در مورد پرچمها نيز رعايت گرديد.
در مورد علت استفاده از خورشيد دو ديدگاه وجود دارد، يکي اينکه چون شير گذشته از نماد دلاوري و قدرت، نشانه ماه مرداد (اسد) هم بوده و خورشيد در ماه مرداد در اوج بلندي و گرماي خود است؛ به اين ترتيب همبستگي ميان خانه شير (برج اسد) با ميانهٌ تابستان نشان داده ميشود. نظريه ديگر بر تاًثير آئين مهرپرستي و ميترائيسم در ايران دلالت دارد و حکايت از آن دارد که به دليل تقدس خورشيد در اين آئين، ايرانيان کهن ترجيح دادند خورشيد بر روي سکه ها و پرچم بر پشت شير قرار گيرد.
پرچم در دوران صفويان
در ميان شاهان سلسله صفويان که حدود 230 سال بر ايران حاکم بودند تنها شاه اسماعيل اول و شاه طهماسب اول بر روي پرچم خود نقش شير و خورشيد نداشتند. پرچم شاه اسماعيل يکسره سبز رنگ بود و بر بالاي آن تصوير ماه قرار داشت.
http://www.geocities.com/rooyintan/persia/ShahIsmailSafaviFlag1501-1524.GIF
شاه طهماسب نيز چون خود زاده ماه فروردين (برج حمل) بود دستور داد به جاي شير و خورشيد تصوير گوسفند (نماد برج حمل) را هم بر روي پرچمها و هم بر سکهها ترسيم کنند. پرچم ايران در بقيهي دوران حاکميت صفويان سبز رنگ بود و شير و خورشيد را بر روي آن زردوزي ميکردند.
http://www.arash.com/arash/iran/images/iran-flag-1771.gif
http://home.att.net/~tabriz/Nader_shah_flag2small.jpg
البته موقعيت و طرز قرار گرفتن شير در همهی اين پرچمها يکسان نبوده است؛ شير گاه نشسته بوده، گاه نيمرخ و گاه رو به سوي بيننده؛ در بعضي موارد هم خورشيد از شير جدا بوده و گاه چسبيده به آن.
به استناد سياحت نامهی ژان شاردن جهانگرد فرانسوي استفاده او بيرقهاي نوک تيز و باريک که بر روي آن آيهاي از قرآن و تصوير شمشير دوسر علي يا شير خورشيد بوده، در دوران صفويان رسم بوده است. به نظر ميآيد که پرچم ايران تا زمان قاجارها مانند پرچم اعراب، سه گوشه بوده نه چهارگوش.
پرچم شاه صفی دوم
http://www.geocities.com/rooyintan/persia/ShahSafiIIFlag1666-1694.jpg[/URL]
لازم به ذکر است که پيشينه شير به عنوان نماد ايران هزاران ساله ميباشد...
http://www.peymanmeli.org/Images/LionsAll.jpg (http://www.geocities.com/rooyintan/persia/ShahSafiIIFlag1666-1694.jpg)
پرچم در عهد نادرشاه
نادر که مردي خود ساخته بود توانست با کوششي عظيم ايران را از حکومت ملوک الطوايفي رها ساخته و بار ديگر کشور را يکپارچه و متحد کند. سپاه او از سوي جنوب تا دهلي، از شمال تا خوارزم و سمرقند و بخارا، و از غرب تا موصل و کرکوک و بغداد و از شرق تا مرز چين پيش روي کرد. در همين دوره بود که تغييراتي در خور در پرچم ملي و نظامي ايران بوجود آمد. درفش شاهي يا بيرق سلطنتي در دوران نادرشاه از ابريشم سرخ و زرد ساخته ميشد و بر روي آن تصوير شير و خورشيد هم وجود داشت.
http://www.geocities.com/rooyintan/persia/NaderShahFlag1736-1747.GIF[URL="http://www.geocities.com/rooyintan/persia/NaderShahFlag1736-1747.GIF"]
اما درفش ملي ايرانيان در اين زمان سه رنگ سبز و سفيد و سرخ با شيري در حالت نيمرخ و در حال راه رفتن داشته که خورشيدي نيمه بر آمده بر پشت آن بود و در درون دايره خورشيد نوشته بود: "المک الله"
سپاهيان نادر در تصويري که از جنگ وي با محمد گورکاني پادشاه هند کشيده شده، بيرقي سه گوش با رنگ سفيد در دست دارند که در گوشهً بالائي آن نواري سبز رنگ و در قسمت پائيتي آن نواري سرخ رنگ دوخته شده است. شيري با دم برافراشته به صورت نيمرخ در حال راه رفتن است و درون دايره خورشيد آن بازهم "المک الله" آمده است. بر اين اساس ميتوان گفت پرچم سه رنگ عهد نادر مادر پرچم سه رنگ فعلي ايران است. زيرا در اين زمان بود که براي نخستين بار اين سه رنگ بر روي پرچمهاي نظامي و ملي آمد، هر چند هنوز پرچمها سه گوشه بودند.
دورهی قاجارها
پرچم چهار گوشه در دوران آقا محمد خان قاجار، سر سلسلهً قاجاريان، چند تغيير اساسي در شکل و رنگ پرچم داده شد. يکي اين که شکل آن براي نخستين بار از سه گوشه به چهارگوشه تغيير يافت و دوم اين که آقا محمد خان به دليل دشمني که با نادر داشت سه رنگ سبز و سفيد و سرخ پرچم نادري را برداشت و تنها رنگ سرخ را روي پرچم گذارد. دايره سفيد رنگ بزرگي در ميان اين پرچم بود که در آن تصوير شير و خورشيد به رسم معمول وجود داشت با اين تفاوت بارز که براي نخستين بار شمشيري در دست شير قرار داده شده بود. در عهد فتحعلي شاه قاجار، ايران داراي پرچمي دوگانه شد. يکي پرچمي يکسره سرخ با شيري نشسته و خورشيد بر پشت که پرتوهاي آن سراسر آن را پوشانده بود. نکته شگفتي آور اين که شير پرچم زمان صلح شمشير بدست داشت در حالي که در پرچم عهد جنگ چنين نبود.
http://www.arash.com/arash/iran/images/iran-flag-kajar.gif
توی این تاپیک میتونید اطلاعات مناسب و جامعی را در مورد پرچمهای زادگاهمون و تغییرات صورت گرفته در آن (طی گذشت زمان) کسب کنید. امیدوارم که استفاده کنید.
|پرچمهای ایران زمین|
پیشینهی نخستین اشاره در تاریخ اساطیر ایران به وجود پرچم، به قیام کاوه آهنگر علیه ظلم و ستم آژی دهاک (ضحاک) برمیگردد. در آن هنگام کاوه برای آن که مردم را علیه ضحاک بشوراند، پیش بند چرمی خود را بر سر چوبی کرد و آن را بالا گرفت تا مردم گرد او جمع شدند؛ سپس کاخ فرمانروای خونخوار را در هم کوبید و فریدون را بر تخت شاهی نشانید. فریدون پس از آنکه فرمان داد تا پاره چرم پیش بند کاوه را با دیباهای زرد و سرخ و بنفش آراستند و دُر و گوهر به آن افزودند، آن را درفش شاهي خواند و بدين سان "درفش کاويان" پديد آمد.
http://www.geocities.com/rooyintan/persia/derafsh_kaviyani.jpg
نخستين رنگهاي پرچم ايران زرد و سرخ و بنفش بود، بدون آنکه نشانهاي ويژه بر روي آن وجود داشته باشد. درفش کاويان صرفاً افسانه نبوده و به استناد تاريخ تا پيش از حمله اعراب به ايران، بويژه در زمان ساسانيان و هخامنشيان پرچم ملي و نظامي ايران را درفش کاويان ميگفتند؛ هر چند اين درفش کاوياني اساطيري نبوده است محمدبن جرير طبري در کتاب تاريخ خود به نام الامم و الملوک مينويسد:
درفش کاويان از پوست پلنگ درست شده، به در ازاي دوازده ارش، که اگر هر ارش را که فاصله بين نوک انگشتان دست تا بندگاه آرنج است 60 سانتي متر به حساب آوريم، تقريباٌ پنج متر عرض و هفت متر طول ميشود.
ابولحسن مسعودي در مروج اهب نيز به همين موضوع اشاره ميکند. به روايت اکثر کتب تاريخي، درفش کاويان زمان ساسانيان از پوست شير يا پلنگ ساخته شده بود، بدون آنکه نقش جانوري بر روي آن باشد. هر پادشاهي که به قدرت ميرسيد تعدادي جواهر بر آن مي افزود.
به هنگام حملهي اعراب به ايران
در جنگي که در اطراف شهر نهاوند در گرفت درفش کاويان به دست آنان افتاد، و چون آن را همراه با فرش مشهور "بهارستان" نزد عمربن خطاب خليفه مسلمانان بردند، وي از بسياري گوهرها، درها و جواهراتي که به درفش آويخته شده بود دچار شگفتي شد و به نوشتهی فضل الله حسيني قزويني در کتاب المعجم، به فرمان امير المومنين آن گوهرها را برداشتند و آن پوست را سوزانيدند.
با فتح ايران به دست اعراب مسلمان، ايرانيان تا دويست سال هيچ درفش يا پرچمي نداشتند و تنها دو تن از قهرمانان ملي ايران زمين، يعني ابومسلم خراساني و بابک خرم دين داراي پرچم بودند. ابومسلم پرچمي يکسره سياه رنگ داشت و بابک سرخ رنگ؛ به همين روي بود که طرفداران اين دو را سياه جامگان و سرخ جامگان مي خواندند.
شير و خورشيد در پرچم و سكههاي قديمی
http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/41/IMAGES/41_6_1b.jpg
یک سکه در British Museum لندن است و از سكههايي است كه "استاتر" و يا "دوريك" نام دارد و در سال 333 قبل از ميلاد بنام "مازايوس" (ساتراب فرمانروا) ايران در كليكيه رسيده است؛ و مازايوس همان كسي است كه در موقعي كه اسكندر مقدوني در اكتوبر سال 333 به خاك ايران در ايسوس حمله نمود همراه پادشاه ايران داريوش سوم بود.
http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/41/IMAGES/41_8_1b.jpg
این تصوير مربوط به يكي از سكههاي سلطان غياثالدين كيخسرو فرزند كيقباد از شهرياران سلجوقي روم است كه مركز حكومتشان شهر قونيه بوده است. شهريار مزبور در سال 634 هجري به سلطنت نشسته و سكه را با نقش شير و خورشيد به صورت نزديك به هيات نجومي كه خورشيد در برج اسد واقع گردد ضرب نموده است وكلماتي كه بالاي سكه نوشته شده است بدين قرار ميباشد:
الامام المستنصر بالله امير المومنين
در قسمت آخر يعني «منين» را بواسطه نبودن جاي كافي در سطر دوم پهلوي خورشيد جا داده است.
از آنجائي که علماي اسلام تصويرپردازي و نگارگري را حرام ميدانستند تا سالهاي مديد هيچ نقش و نگاري از جانداران بر روي درفش ها تصوير نميشد نخستين تصوير بر روي پرچم ايران در سال 355 خورشيدي 976 ميلادي که غزنويان، با شکست دادن سامانيان، زمام امور را در دست گرفتند. سلطان محمود غزنوي براي نخستين بار دستور داد نقش يک ماه را بر روي پرچم خود که رنگ زمينه آن يکسره سياه بود زردوزي کنند.
سپس در سال 410 خورشيدي ( 1031 ميلادي ) سلطان مسعود غزنوي به انگيزه دلبستگي به شکار شير دستور داد نقش و نگار يک شير جايگزين ماه شود و از آن پس هيچگاه تصوير شير از روي پرچم ملي ايران برداشته نشد تا انقلاب ايران در سال 1979 ميلادي. افزوده شدن نقش خورشيد بر پشت شير در زمان خوارزمشاهيان يا سلجوقيان سکههائي زده شد که بر روي آن نقش خورشيد بر پشت آمده بود، رسمي که به سرعت در مورد پرچمها نيز رعايت گرديد.
در مورد علت استفاده از خورشيد دو ديدگاه وجود دارد، يکي اينکه چون شير گذشته از نماد دلاوري و قدرت، نشانه ماه مرداد (اسد) هم بوده و خورشيد در ماه مرداد در اوج بلندي و گرماي خود است؛ به اين ترتيب همبستگي ميان خانه شير (برج اسد) با ميانهٌ تابستان نشان داده ميشود. نظريه ديگر بر تاًثير آئين مهرپرستي و ميترائيسم در ايران دلالت دارد و حکايت از آن دارد که به دليل تقدس خورشيد در اين آئين، ايرانيان کهن ترجيح دادند خورشيد بر روي سکه ها و پرچم بر پشت شير قرار گيرد.
پرچم در دوران صفويان
در ميان شاهان سلسله صفويان که حدود 230 سال بر ايران حاکم بودند تنها شاه اسماعيل اول و شاه طهماسب اول بر روي پرچم خود نقش شير و خورشيد نداشتند. پرچم شاه اسماعيل يکسره سبز رنگ بود و بر بالاي آن تصوير ماه قرار داشت.
http://www.geocities.com/rooyintan/persia/ShahIsmailSafaviFlag1501-1524.GIF
شاه طهماسب نيز چون خود زاده ماه فروردين (برج حمل) بود دستور داد به جاي شير و خورشيد تصوير گوسفند (نماد برج حمل) را هم بر روي پرچمها و هم بر سکهها ترسيم کنند. پرچم ايران در بقيهي دوران حاکميت صفويان سبز رنگ بود و شير و خورشيد را بر روي آن زردوزي ميکردند.
http://www.arash.com/arash/iran/images/iran-flag-1771.gif
http://home.att.net/~tabriz/Nader_shah_flag2small.jpg
البته موقعيت و طرز قرار گرفتن شير در همهی اين پرچمها يکسان نبوده است؛ شير گاه نشسته بوده، گاه نيمرخ و گاه رو به سوي بيننده؛ در بعضي موارد هم خورشيد از شير جدا بوده و گاه چسبيده به آن.
به استناد سياحت نامهی ژان شاردن جهانگرد فرانسوي استفاده او بيرقهاي نوک تيز و باريک که بر روي آن آيهاي از قرآن و تصوير شمشير دوسر علي يا شير خورشيد بوده، در دوران صفويان رسم بوده است. به نظر ميآيد که پرچم ايران تا زمان قاجارها مانند پرچم اعراب، سه گوشه بوده نه چهارگوش.
پرچم شاه صفی دوم
http://www.geocities.com/rooyintan/persia/ShahSafiIIFlag1666-1694.jpg[/URL]
لازم به ذکر است که پيشينه شير به عنوان نماد ايران هزاران ساله ميباشد...
http://www.peymanmeli.org/Images/LionsAll.jpg (http://www.geocities.com/rooyintan/persia/ShahSafiIIFlag1666-1694.jpg)
پرچم در عهد نادرشاه
نادر که مردي خود ساخته بود توانست با کوششي عظيم ايران را از حکومت ملوک الطوايفي رها ساخته و بار ديگر کشور را يکپارچه و متحد کند. سپاه او از سوي جنوب تا دهلي، از شمال تا خوارزم و سمرقند و بخارا، و از غرب تا موصل و کرکوک و بغداد و از شرق تا مرز چين پيش روي کرد. در همين دوره بود که تغييراتي در خور در پرچم ملي و نظامي ايران بوجود آمد. درفش شاهي يا بيرق سلطنتي در دوران نادرشاه از ابريشم سرخ و زرد ساخته ميشد و بر روي آن تصوير شير و خورشيد هم وجود داشت.
http://www.geocities.com/rooyintan/persia/NaderShahFlag1736-1747.GIF[URL="http://www.geocities.com/rooyintan/persia/NaderShahFlag1736-1747.GIF"]
اما درفش ملي ايرانيان در اين زمان سه رنگ سبز و سفيد و سرخ با شيري در حالت نيمرخ و در حال راه رفتن داشته که خورشيدي نيمه بر آمده بر پشت آن بود و در درون دايره خورشيد نوشته بود: "المک الله"
سپاهيان نادر در تصويري که از جنگ وي با محمد گورکاني پادشاه هند کشيده شده، بيرقي سه گوش با رنگ سفيد در دست دارند که در گوشهً بالائي آن نواري سبز رنگ و در قسمت پائيتي آن نواري سرخ رنگ دوخته شده است. شيري با دم برافراشته به صورت نيمرخ در حال راه رفتن است و درون دايره خورشيد آن بازهم "المک الله" آمده است. بر اين اساس ميتوان گفت پرچم سه رنگ عهد نادر مادر پرچم سه رنگ فعلي ايران است. زيرا در اين زمان بود که براي نخستين بار اين سه رنگ بر روي پرچمهاي نظامي و ملي آمد، هر چند هنوز پرچمها سه گوشه بودند.
دورهی قاجارها
پرچم چهار گوشه در دوران آقا محمد خان قاجار، سر سلسلهً قاجاريان، چند تغيير اساسي در شکل و رنگ پرچم داده شد. يکي اين که شکل آن براي نخستين بار از سه گوشه به چهارگوشه تغيير يافت و دوم اين که آقا محمد خان به دليل دشمني که با نادر داشت سه رنگ سبز و سفيد و سرخ پرچم نادري را برداشت و تنها رنگ سرخ را روي پرچم گذارد. دايره سفيد رنگ بزرگي در ميان اين پرچم بود که در آن تصوير شير و خورشيد به رسم معمول وجود داشت با اين تفاوت بارز که براي نخستين بار شمشيري در دست شير قرار داده شده بود. در عهد فتحعلي شاه قاجار، ايران داراي پرچمي دوگانه شد. يکي پرچمي يکسره سرخ با شيري نشسته و خورشيد بر پشت که پرتوهاي آن سراسر آن را پوشانده بود. نکته شگفتي آور اين که شير پرچم زمان صلح شمشير بدست داشت در حالي که در پرچم عهد جنگ چنين نبود.
http://www.arash.com/arash/iran/images/iran-flag-kajar.gif